Dostoyevski ve İntihar - Bölüm 4
Aşırı irade teması Krilov’da oldukça kaba bir biçimde görünür hale gelir. Krilov’un “Cinler” de söylediği sözler, Dostoyevski’nin tutuklanmasından hemen önce, devrimci bir topluluğa karşı verdiği söylevdekilerin hemen hemen aynısıdır: “Kendimi öldürmek zorundayım, çünkü özgürlüğümün doruğu kendimi öldürmemdir.”
Tüm bu egoistik karakterler, intihar yanında saldırganlık davranışını da sık sık gösterirler. Hepsi de homieid’e (cinayet) yatkındır. Svidrigaliov karısını öldürür. Smerdyakov yaşlı Karamazov’un gerçek katilidir. Stavrogin cinayete yeltenmedği halde, birçok karakterin ölümünden suçluluk duyar. İntihar notunda Krilov, Şatov’u öldürdüğünü kabul eder.
Dostoyevski yazılarında intihar ve cinayet arasındaki yakın ilişkiyi betimler ve ikisi arasındaki antagonizmanın yüzeysel olduğuna değinir. Bu formülasyon Lester tarafından doğrulanmıştır. Öte yandan Durkheim yıllar önce, intiharın farklı çeşitleri olduğunu söylemiş, bazılarının cinayetle akraba, bazılarının ise antagonist olduğunu belirtmiştir. Dostoyevski karakterlerinde saldırganlığın bu iki formununda söylenebilir.
Kurban-intihar ve egoistik-intihar arasındaki ortak bir öğe de dinsel perspektiftir. “The Meek One” daki kadın kahraman ölümüne bir kutsal ikona sarılarak atlar. “Delikanlı” daki yaşlı hacı Makar, intihara ilişkin Tanrı bağışlayıcılığını tartışır ve hemen ardından zengin tüccar tarafından intihara sürüklenen çocuğun uzun öyküsünü anlatır. Tüccar, çocuğun intiharını anlatan bir resim ısmarlar. Resimde çocuk gökyüzünde, cennetin melekleri tarafından karşılanmaktadır.
Dostoyevski kurban-intiharları haklılaştırmaya çalışırken, eski Rus din adamlarından büyük oranda etkilendiği görülür. Bu din adamlarının; ölümün Büyük Peter’in zulümlerine boyun eğmekten yi olduğu, yakılarak ölümün yaklaşmakta olan “son yargılama” nın habercisi olduğu ve en azından bazı guruplarda intiharın bir kurtuluş olabileceği gibi inanışları vardır.
Egoistik intiharlardaki dinsel tema örneğin; “Karamazov Kardeşler” deki Smerdyakov’un ilk konuşmasında görülür. Burada Serdyakov Rus halkına olan inancını yitirdiğinden kendini mantıksal bir biçimde öldürür, ki bu “kendini öldürür, çünkü Rus kilisesinin kutsal misyonuna olan inancını yitirmiştir” şeklinde yorumlanabilir.
Yorum yapılmamış »
RSS feed for comments on this post. TrackBack URL
Yorum yapın
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.